AYNALARIN TANIKLIĞI SAYILMAZ

Tahmini Süre : 5 Dk.

Tür: Drama / Kısa Film

 

Tema:  Günümüzde ayrımcı anlayış,  kadınlara uygulanan şiddet ve zor kullanımını aklamanın yollarını buluyor. Kadınların bu şiddete -mecbur kalarak- verdikleri cevapları ise cezalandırıyor. Cinsiyete bağlı çifte standartlı yaklaşım, kadın ve erkek arasındaki ilişkiyi, dolaylı olarak da toplumumuzu kötü yönde etkiliyor.

 

Amaç: Kadınlara şiddet uygulanmasını, toplumun şiddete maruz kalan kadınlara karşı anlayışsız ve duyarsız tutumunu eleştirmek, bu yolla konuyu bir kez daha gündeme getirmektir.

 

Konu: Farklı yaş ve birikimlerde 3 ayrı kadına, 3 ayrı yolla uygulanan şiddet ve kadınların bu uygulamalara tepkileri anlatılıyor.

Sinopsis

 

Üç ayrı kadına, yakın çevrelerinde yer alan erkekler tarafından, değişik tiplerde şiddet uygulanır; koca dayağı, ensest ilişki, işyeri tacizi. 

 

Erkeklere ait bu eylemler, kadınlar açısından yıkıcı etkilere sahiptir. Fakat, kabul edemedikleri, utandıkları, çaresiz kaldıkları için yaşadıklarını gizli tutmayı tercih ederler.

 

Bu kadınlara uygulanan şiddet tipleri süreklilik potansiyeli taşır. Bir süre sonra kadınların sağduyuları zarar görür ve erkekleri kişisel olarak yargılayıp cezalandırma yoluna giderler.

 

Kadınların eylemleri sonucuna göre değerlendirilir. Erkeklerin eylemleri ise süreç işidir ve tespiti kolay değildir. Bu nedenle adil bir biçimde cezalandırma yapılamaz. Bu duruma yol açan temel nedenler; toplumumuzun erkek egemen olması, bireyi aileden daha az kutsal bulması, kadınlara ilişkin ön yargılar ve kimi zaman da olayın doğasıdır. Projenin temelini oluşturan bilgiler bunlardır.

 

Kadınlar, kendilerine karşı işlenen suçları psikolojik anlamda bir savunma tepkisi olarak veya toplumsal ahlak anlayışları nedeniyle gizlemek isterler. Filmde işlenen suçların tanıklığını aynalar yapar. Bu yüzden kadınlar, aynalardaki görüntüleri siler ve tanık aynaları belleksiz bırakırlar. 

 

Erkekler suç işlemeye devam edeceklerdir. Canına tak eden kadınlar buna son vermek için erkekleri bizzat kendileri cezalandırır, tanıkları da yine aynalar olur.

 

Kadınlar cezalandırılırken suçu hazırlayan nedenler yeterince dikkate alınmayacağı için aynalarda kalan kadın suçları, daha sonra, onları cezalandırmak için delil olarak kullanılacaktır.

 

Filmin adı, aynalar tarafından bu durumda yapılan tanıklığın adaletsiz olduğunu ve bu yüzden biz kadınların bu tanıklığı kabul etmediğimizi söyler. Film, sistemin kendisini yine sisteme şikayet eder.


 

(AYNANIN TANIKLIĞI SAYILMAZ)                                  

 

1. SOKAK                                                      DIŞ- GÜN (Sabah)                                           Oyuncu yok                  

 

Kamera üst açıdan birbirini kesen 3 sokağı

dolaşır. Sabahın erken saatleridir, sokakta

insan yoktur ve huzurlu bir görüntü yansır

ekrana. Yol ağaçlı, temiz, sonradan anlatıla-

caklarla alabildiğine çelişecek bir görüntüde

olmalıdır. İzleyici bu görntünün ne denli al-

datıcı olduğunu birazdan anlayacaktır. Pen-

cerelerden birine zoom yapılarak eve giriş

için geçiş ortamı hazırlanır.

 

Arka plan sesi konuşur;

 

“Bu bir aşk hikayesi değil. Doğum, sevgi, başarı

ya da kahramanlık öyküsü anlatmayacağız. An-

latılacaklara tanıklığımız sayılmıyor, hepimiz birer aynayız. Hep birlikte susuşumuzun öyküsünü izleyeceksiniz. Kaybeden biz olacağız. Hep mi?“

 

Not: Çöp kutusu, kedi, ortanca, bahçe giriş-

leri, şimşirler vs. Muhtelif detay çekimler

Yapınız.

 

Effect:

Müzik bir piyano sesi, dingin ve geniş tınılar.

 

 

2. EV / YATAK ODASI                                                          İÇ- GÜN                                                    Kadın ve Adam   

 

Kapı aralığı, loş ışık, yarı yarıya aydınlık halı…

Bir adam bir kadını döver.

 

Kadın - “Kurban olayım Yavaş, çocuklar

        duyar, komşulara rezil oluyoruz.”

Adam hafif alkollüdür. Daha da çok kızar.

Karısını boktan yaşamı için suçlar. Zaten kadın

Ona hiç karılık yapmamıştır.

   Adam - “Sen de karı mısın be, pasaklı.

         Ruhsuz, açgözlüsün…”

 

Kadın direnmeye çalışır ama gücü yetmez.

Ağlar;

 

     Kadın - “Ellerin kırılsın, nankör ...“

 

Yanıt yüzüne patlayan bir tokattır.                                                                      Effect: Tokat sesi

Kadın kısa bir süre için kendinden geçer.

 

Kamera tüm bu görüntüleri, gölgelerin yansıdığı

aynadan izler.

 

     Müzik yok.

 

 

 

 

 

 

3. EV / YATAK ODASI                                                               İÇ- GÜN                                                                            Kadın

 

Kadın aynanın karşısındadır. Yıkık ve yaralıdır.

Evde derin bir sessizlik hakimdir. Adamın horuldadığı

Duyulur.

 

         Effect: Horultular

 

Yorulmuş ve sızmıştır. Kamera kadını

Boy olarak alır ve ardından aynadaki yüzüne zoom

Yapar. Dudağı patlamış, yanağı çürük, gözleri

yaşlı bir kadındır gördüğümüz.

 

Kamera görüntü üzerinde oyalanır. Ayaklarına doğru

Iner. Sadece tekinde terlik vardır. Ayaklarının hare-

ketinden kadının dışarı çıkışını görürüz.

 

Effect: Sürüklenen adım sesleri, tekinde terlik var.

 

Müzik kullanılmaz. Derin sessizlik, horultular...

 

4. EV / YATAK ODASI                                                               İÇ- GÜN                                                                            Kadın

 

Kamera kadının ayaklarını izleyerek kapıdan girişini

Görüntüler.

 

Effect: Aynı türde ayak sesleri

 

 

Ayaklar durduğunda açı genişler. Kadın

elinde bir bez, bir an için aynayı seyreder ve sonra

sessiz göz yaşlarıyla, ağlayarak, hırslı bir şekilde

Aynayı siler, siler, siler...

 

Effect : Hafif hışırtılar, ayna silme sesi.

 

Effect: Ayakları gördüğümüz andan itibaren müzik girer,

keman ağırlıklı, ağıt tınılı…(Cihat Aşkın/Merhru Ensari, Minyatürler, Ağıt1, 10.parça.

 

Sahne sona ereken kadın gölgelere doğru cekilir ve

oda bos izlenimi verilir.                                                             

 

Effect: Müzik te eriyerek sona erer.

 

     Çok genç bir kız (Belki de Çocuk)

5. EV / YATAK ODASI                                                İÇ- GÜN                              ve Adam (Aile bireyi)                   .        

 

Aynı boş oda. Yine yarısı gölgelerle kaplı. Önce

Aynada görüntü yoktur.

 

Effect: Mırıltılar duyulur.

 

Adam - “Ne güzel çorapların var kız…, Gel biraz yanıma…“

 

Kızın silüeti geri çekilme hareketini yansıtır,

karanlık alandaki kıpırtı-silüet aynaya düşer, omuzlar

düşük ve ürkektir. Adam kıza yaklaşır, kolunu omuzuna

atar. Kızı geriye karanlığa çeker.

 

Effect: Hafif kıpırtılar, acılı bir soluk bırakış... Kıpırtı sesleri...

Anlamlandıramadığımız kıpırtı devam eder ve oda sessizliğe

gömülür. Kamera bir süre oyalanır bu hareketsizlikte.

Sonra küçük kız doğrulur. Yüzü kızarmış, gözleri doludur.

Üstünü çekiştirir. Omuzları düşer iyice.

 

Kamera gözlerine zoom yapar. Büyük ve yaşlıdır,

korku doludur. Aynadaki kendisine korku ve nefretle

bakar.Kamera ayaklarına iner. Cılız ve çıplaktır ayakları. Ayak

parmaklarında kimisi dökülmüş pembe ojeler vardır. Kamera

ayaklara doğru inerken yakın çekim nedeniyle hafif flulaşmış

olarak eteğinden geçer, belirgin bir koyuluk bir an için dikka-

timizi çekecektir. Hafif yukarı çekilen eteğin yükselişini

görürüz. Küçük ayaklar tüy gibi hafif adımlarla dışarı yönelir.

 

Effect: Çok hafif adım sesleri.

 

Müzik yok.

 

6. EV / YATAK ODASI                                                     İÇ- GÜN                                                                                                                  Küçük kız

 

Kızın ayakları sessizce odaya girer.

 

                                                        

 

         Effect: Çok hafif adım sesleri,

         çıplak ayak...

 

 

 

Kamera açısı genişler, aynayı seyreden küçük kızın gözleri

yaşlı, saçı ve yüzü ıslaktır. Yüzünü yıkadığını anlarız. Duruşu

rahatsızdır. Çok ağır hareketlerle aynada boyunun yettiği kısımı

siler, siler, siler...

 

Effect : Hafif hışırtılar, ayna silme sesi.

 

Effect: Ayakları gördüğümüz andan itibaren müzik girer,

keman ağırlıklı, ağıt tınılı…(Cihat Aşkın/Merhru Ensari, Minyatürler, Ağıt1, 10.parça.

 

Sahne sona ereken kız gölgelere doğru cekilir ve

oda bos izlenimi verilir.                                                             

 

Effect: Müzik te eriyerek sona erer.

 

 

7. EV / YATAK ODASI                                                     İÇ- GÜN                            20 Yaşlarında İki  Genç Kız

 

Kızın biri ağlamaklı...

                                                                                                                             2.kız- Adi herif..

                                                                                                                             1.Kız- Ne diyeceğim annemlere..

                                                                                                                             2.kız – Saklama söyle yaptığı adiliği.

                                                                                                                             1.kız – Beni de, onu da öldürürler.

                                                                                                                             2.kız –İşe gider gibi yapsan...

                                                                                                                             1.kız –Halime bak!

Aynadaki görüntüye kaldırır başını.

 

                                                                1.Kız - Yapamam. Anlayacaklar.

                                                                   2.kız-Suç değil mi bu. Polise gitmen

                                                                    lazım.

1.kız inançsız, omuzlarını silker.

                                                                                                                             1.kız-Bana inanmazlar.

 

Derin bir sessizlik. Gövdelerin yarısı karanlıktadır.

Aynada biri çökmüş diğeri teselli eden iki genç kız

görürüz. 2. kız alabildiğine şefkatli olmalı.

Aynadaki görüntüye zoom yaparız. Kalın gecelikleri

dağınık saçları, karanlık yüzleri vardır kızların. Gözlere

doğru odaklanır  kamera. Ekranda sadece işyerinde

taciz edilen kızın gözleri belirir.Yaşlı, kaygılı, korkaktır.

                                                                                                                             2.kız-Kalk elini yüzünü yıka. Çay

                                                                                                                            hazırdır.

İki kızın boy görüntüsü kamerayı kaplar. Hafifçe ayaklara

doğru tarar görüntüyü. İki çift ayak –bir çifti terliklerini sürüyerek-

yürür. Kapıdan çıkarlar.

 

                                                                                                                             Effect: İki kıza ait adım sesleri

 

Effect: Bu arada mırıltılar şeklinde

konuşmaları devam eder.

 

 

                                                                                                                             Effect : 1.kızın sesine kararlılık yerleşir.

                                                                                                                             Son bir kaç adımda adımları düzelir.

 

                                                                   1.kız-Gideceğim işe, yine yaparsa onu

                                                                   öldüreceğim.

                                                                                                                             2.kız-Allah esirgesin.   

 

                                                                                                                             Effect: Müzik yok.

 

8. EV / YATAK ODASI                                                     İÇ- GÜN                                                                                                                           1. Kız         

 

Odaya giren ayaklardan açı genişler.

 

                                                                                                                             Effect: Kararlı adım sesleri

 

Hareketler serttir.Kız aynada kendine bakar. Yoksul

bir giyisisi vardır. Saçlar gevşek bir at kuyruğu. Kız

aynaya, görüntüsünün yanına düşen alana tükürür.

 

                                                                                                                             Effect: Tükürme sesi

 

Yüzünün yanında akmakta olan tükürükde oyalanır

kamera. Kızın elindeki bezle aynayı parlatarak silişini

seyrederiz. Tükürüğe dokunmaz. Görüntü ortaya doğru

kapanarak kaybolur.

 

Effect : Hafif hışırtılar, ayna silme sesi.

 

Effect: Bu son bölümle birlikte müzik girer, keman ağırlıklı, ağıt tınılı…(Cihat Aşkın/Merhru Ensari, Minyatürler, Ağıt2, 11.parça.

 

Sahne sona ereken kız gölgelere doğru cekilir ve

oda bos izlenimi verilir.                                                            

 

Effect: Müzik görüntü sona erince bitmez. Yeni görüntü direk olarak karşımız çıktığında hala sürmektedir.

 

 

9. HAPİSHANE                                                            İÇ / GÜN                                                                                                             3 kadın …         

 

3 kadın oturmaktadır. Kadınların hepsi en az

5 yaş daha yaşlıdır. İlk kadının saçları ağarmış,

çocuk genç kız olmuş, genç kız olgunlaşmıştır.

 

Ranzalarda oturur üç kadın. Alt katlarında. Yaşlı olan

L biçiminde yerleşmiş olanlardan birinde  genç kızla yan

yana oturmaktadır. Son kadın tek başına diğer ranzanın

altındadır.

 

İlk kadın yarım bir baş örtüsüyle saçlarını öylesine

kapamış (yemeni, oyalı olsun). Yüzü dingin,

yaşamışlığından gelen bir şey ama üzgün, bozulan

düzeni için tanrıyı sorgular gibi. O masumdu. Kamera

gözlere zoom yapar (Direk kameraya bakacak!),

yeni sahne üst üste binerek yerini alır ekranda.

 

10. EV / Yatak odası (Flashback)                                İÇ/ GÜN                                                                                                       Orta Yaşlı Kadın

 

Aynadan eli bıçaklı bir kadın silüeti görürüz,

ağlayarak adamı bıçaklar... Yine bir dayak

sonrasıdır. Görüntüler net değil. Döven ele

gönderme yapacak şekilde bıçaklı bir el

anlatır eylemi.

 

Effect: Hıçkırık sesleri

            Bıçaklama sesleri

 

 

11. HAPİSHANE (aynı 3 kadın oturur)                                 İÇ / GÜN                                                                                                   3 kadın …         

 

Orta yaşlı kadının Zoom yapılmış gözleri

Bir önceki sahnenin son görüntüsünün üstüne

binerek kadının şimdiki anına geri getirir bizi.

 

Şimdi çocuklarından ayrı düştü. O adamın yü-

zünden… Kendinden de şikayetçi. Tutamadı kendini.

Adamı bıçakladı.

 

Kamera hafif sola doğru kayarak küçük kızın üzerinde

duraklar.

 

Küçük kız bulicin ve açık bir tişört giymiş. Biraz arsız,

öfkeli, isyankar, birşeyi yokmuş gibi tuhaf bir gülüşle bakar.

Ama biz biliriz, psikolojisi bozulmuş. Kadınlığı yara almış

Çocukluk deneyimi yüzünden. Enseste zorlayan aile bü-

yüğünü nihayet öldürmüş. Yıllar sonra. Kamera gözlere zoom

yapar (Direk kameraya bakacak!), yeni sahne üst üste

binerek yerini alır ekranda.

 

12. EV / Yatak odası (Flashback)                                          İÇ/ GÜN                        Küçük Kız(küçük/büyümüş)

 

Ağlayan, sümükleri akan çocuğun yüzünü görür kamera.

Açı genişler.

 

                                                                                                                                      Effect : Hıçkırma sesi… Hafifçe

                                                                                                                                                                                         katılarak… Kendini kaybetmiş.

 

Elinde tabanca vardır. Eller titrer.

Aynada çocuğun yandan tabancalı yansımasını görürüz.

Ekran kararırken patlama sesi duyulur.

 

                                                                                                                                      Effect: Tabanca patlama sesi

 

 

13. HAPİSHANE (aynı 3 kadın oturur)                                 İÇ / GÜN                                                                                                   3 kadın …         

 

Zoom yapılmış gözler 12. sahnenin son görüntüsünün

üstüne binerek küçük kızın şimdiki anına geri getirir bizi.

 

Yaşanmamış yılların, erken yaşanmış deneyimlerin yükünü

yansıtmalı oyuncu. Sakız çiğneyebilir.

 

Kamera biraz daha  sola doğru, 90 dereceyi tamamlayarak

kayar ve 3. kadının üzerinde duraklar.

 

3. ve son kadının saçları açık, sade, yorgun ve yıkıktır.

Adamın tacizi yüzünden işini kaybeder, fakir ailesi onu

suçlar… Gider ve adamın iş yerinin camlarını indirir vs.

 

Kamera gözlere zoom yapar (Direk kameraya bakacak!),

yeni sahne üst üste binerek yerini alır ekranda.

 

 

14. İş Yeri/ Mobilya Mağazası (Flashback)                 İÇ/ GÜN                                                                                                       Taciz Edilen Kadın

                                                           

Kadının mobilya mağazasına girişini çeker kamera.

Kararlı yürüyüşünü. Elinde demir bir çubuk vardır.

 

                                                                                                                             Effect: Ayak sesleri... (Topuklar, taşta...)

Patronun karşısında durur. Patronu görmeyiz.

Yan duvardaki uzun aynada bir masanın önündeki

kızın sopalı duruşu belirir. Amozon tavrı. Ekran kararırken

şangırtılar duyarız.

 

                                                                                                                             Effect: Şangırtılar, kırma dökme,

                                                                                                                             mücadele sesleri.

 

 

Zoom yapılmış gözler 14. sahnenin son görüntüsünün üstüne

binerek kadının şimdiki anına geri getirir bizi.

 

15. HAPİSHANE (aynı 3 kadın oturur)                                 İÇ / GÜN                                                                                                   3 kadın …         

 

 

Gardiyanın sesi duyulur… Bütün kadınlar

kameraya dik bakacak burda.

                                                                                                                             Gardiyan – Mahkemeye çıkacaklar

                                                                                                                             Kimler? Hazır mısınız ?

 

 

Kadınlar sol ellerini kaldırır, burdayız anlamında. Sağ elleri ile sıkı

sıkı aynalarını tutmaktadırlar.

 

Aksesuar : 3 ayna… Boyutlar küçülebilir. Ayna kırıkları şekinde temsili parçalar.

 

Konuşmazlar. Aynalar konuşacaktır. Ne yazıkki onlar da

sistemin elemanlarıdır. (Onlara karşı işlenen suçları, bunları

hatırlamaya dayanamayan bu kadınlar silerek yok etmiştir.

Böylece aynalar önce yaşananlar açısından belleksiz kalmış

sonra yeniden bellek kazanmıştır. Ama, yeni bellekte sadece

kadınların işkencecilerine karşı işlediği suç anları yapışık

kalmıştır.

 

 

Aynalar „Öncesinde bir şeyler oldu kuşkusuz, yoksa neden

yapsınlar“ mesajı verecektir, ama bu kadınları  kurtarmaya

yetmeyecektir. İstatistiklerin ve mevcut yasaların gösterdiği

gibi kadınların suçlarına yol açan işkenceler hafifletici

neden olmayacaktır. Biz kadınlar, önceki durum için –artık-

belleksiz olan aynaların yeni durumlarındaki belleği

kullanmalarına izin veremeyiz. Bu yüzden filmin ismi

aynaların tanıklığı sayılmazdır. Birinci durumda işkencecileri

kayıranlar, ikinci durumda biz kadınlar aynaların tanıklığını

reddederiz.Kadınların kucaklarındaki kırık aynalarla oturuşu

hukuk sistemine sitemimizdir.

 

 

 

 

Kadınlar gözlerini kameradan çekip düşünceli bir şekilde

birbirlerinin aynalarına bakarlar. Kamerayla herbirinin gözlerini

izleriz.

 

Effect: Mesela madredeus, Tree İlusiones... Müzik sıkıntılı ve neşesizdir, isyan halindedir.

Bu kadınlar ne ilk, ne de son olacaktır.

 

16. BOŞ EKRAN                                                                    --/ --                                                                                                                              

 

Boş  ekranda 3 kadına ait yakın çekilmiş yaşlı gözler

giderek küçülüp, çoğalan kareler halinde bütün ekranı

kaplar. İzleyiciye ülke genelinde bu olayların binlerce

örneği olduğu mesajını geçiririz.

 

                                                                                                                   Effect: Müzik güçlüdür. Aşağıdaki yazı (daha

                                                                                                                   yükselerek) ve jenerik boyunca da  sürer.

 

Ekran kararır, bir yazı belirir.

 

                                             “ İnsan olmakla edindiğimiz hakların korunması,

                                             aile kurumunun korunmasından önce gelir.

                                             Çünkü daha az kutsal değildir.“

 

Jenerik girer.